Gözaltı ve ifade

Gözaltı ve ifade, ceza dosyasının en kısa ve en belirleyici saatleridir. Asalet Hukuk Bürosu’nda bu evre, “gidip bir imza atalım” işi değildir. Kolluk tutanağındaki her cümle, iddianamede ve duruşmada yüksek sesle okunur. Savcılıkta yüzlerce gözaltı ifadesi alınmış; tutanağın nasıl kurulduğu, “kendi el yazısıyla” bölümünün nasıl doldurulduğu, müdafi yokken kurulan cümlenin nasıl bağlayıcı yazıldığı bilinir.

CMK, yakalama, gözaltı süreleri, ifade usulü, müdafi hakkı, susma hakkı, yakınlara haber verme ve hekim muayenesini ayrı ayrı düzenler. Bu maddeler kâğıtta durur. Uygulamada ise gece, kalabalık nöbetçi oda, yorgunluk ve “bir an önce çıkayım” telaşı vardır. Telaş, dosyayı yazar.

Müdafi hakkı

Şüpheli, müdafiin hukuki yardımından yararlanır. İstemezse bile, bazı suçlarda ve çocuklarda müdafi zorunludur. Zorunlu müdafi, “orada bir avukat göründü” diye geçiştirilecek bir formalite olmamalı. Dosyayı görmeden, olayın kaba hâlini dinlemeden ifade alınmamalıdır. Asalet Hukuk Bürosu, mümkün olan her gözaltında dosyayı gerçekten okuyan müdafiin bulunmasını esas alır. Dosya başka avukata devredilmez kuralı, bu evrede de geçerlidir.

Yakınlar, “avukat gelmeden konuşma” diye haber salar. Bu doğru bir içgüdüdür. Konuşmak da bazen doğrudur: örneğin net bir alibi, kamera kaydı, başka yerde olma. Hangisinin doğru olduğu, dosya ve olayın kaba çerçevesi görülmeden telefonda çözülmez. Bu yüzden büro, gözaltı hattında önce yer, suç isnadı ve ifade saati sorar.

Susma hakkı ve sınırlı anlatım

Susma hakkı, suç itirafı değildir. Tutanakta “şüpheli susma hakkını kullandı” yazılması, mahkûmiyet gerekçesi yapılamaz. Buna rağmen uygulamada susma, “kaçıracak bir şeyi var” gibi okunur. Müdafi, bu okumayı bilir ve yine de hakkı kullanır; çünkü kötü kurulmuş bir cümle, susmadan daha pahalıdır. Sınırlı anlatım, bazı dosyalarda üçüncü yoldur: kimlik, adres, o gece nerede olunduğu; olayın ayrıntısına girilmeden.

İfade alma sırasında yasak usuller (cebir, tehdit, yorma, kanunî olmayan vaat) varsa, bu ceza hukukunda delil yasağı doğurur. İddia kolay yazılır, ispatı zordur. Hekim raporu, kamera, süre, imza saati: usul, bu ayrıntılarda yakalanır.

Gözaltı süresi ve savcılığa sevk

Süreler, suçun türüne ve hâkim kararına göre uzayabilir. Süre dolduğunda serbest bırakma veya sevk beklenir. Sevk, tutuklama talebiyle gelebilir. Katalog suçlarda talep neredeyse hazırdır. Somut olgu yoksa itiraz, ağır ceza avukatı dosyalarında özellikle kasten öldürme, uyuşturucu madde suçları, yağma suçu ve örgütlü suçlarda ilk iştir.

Yakalama ve arama tutanağı da bu evrenin parçasıdır. Üst araması, ev araması, telefonun açılması. Karar yoksa, gecikmesinde sakınca gerekçesi yazılı mı. Bu sorular, sonradan duruşmada “o gece konuşulsaydı” diye hayıflanılan sorulardır.

Yer gösterme, teşhis ve yüzleştirme de bu saatlerin parçasıdır. Müdafi yokken yapılan teşhis, sonradan “beni gördü, tanıdı” diye duruşmanın omurgası yapılır. Usul, fotoğraf sayısı, hatırlatıcı cümle, odadaki diğer kişiler: bunlar tutanağa geçmezse, geçmeyen şey duruşmada yok sayılmaz; tartışılır. Avukatın o anda orada olması, tutanağın doğru yazılması içindir.

Hekim raporu, gözaltının başında ve sonunda alınır. Rapordaki “muayene reddedildi” veya “şikâyet yok” cümleleri, ileride kötü muamele iddiasında hem lehe hem aleyhe okunur. Raporun saati, ifade saatiyle çelişiyorsa bu da not edilir. Küçük görünen saat, usul tartışmasının dayanağıdır. Yakının “dövüldü” iddiası, raporsuz duruşmada havada kalır; rapor da tek başına her iddiayı bitirmez.

Asalet Hukuk Bürosu Bahçelievler’dedir. Gözaltı ve ifade için randevu beklenmez; telefon ve WhatsApp açıktır. Görüşmeler dışında ofis randevulu çalışır.