Yağma suçu

Yağma suçu, bir kimseyi cebir veya tehditle malını teslim etmeye ya da malın alınmasına karşı koymamaya zorlamaktır. Asalet Hukuk Bürosu’nda yağma dosyası, hırsızlık ile aynı çekmecede durmaz. Aradaki fark, malın alınması değil, iradenin zorlanmasıdır. Bu fark, mahkemeyi, tutuklamayı ve infazı değiştirir.

TCK m.148 temel yağma, m.149 nitelikli yağmadır. Silah, birden fazla kişi, yol kesme, konut, beden veya ruh bakımından kendini savunamama, örgüt: iddianamede bu hâllerden biri yazıldığında dosya ağır cezaya kayar. Savcılıkta yağma iddianameleri “telefonu aldık” diye değil, tehdidin cümlesi ve cebirin izi üzerinden kurulurdu. Savunma da aynı yerden okur.

Hırsızlık, yağma, nitelikli hırsızlık

Gece vakti, konuta girerek, silah göstererek. Bu kelimeler hem hırsızlıkta hem yağmada geçer. Ayrım, mağdurun iradesinedir. Mağdur orada yokken alınan mal hırsızlıktır. Mağdur oradayken “ver” denilip korkutuluyorsa yağma konuşulur. Silahın gösterilmeden belde durması ile doğrulup “çekeceğim” denmesi ayrı olgulardır. Tanık, kamera, yaralanma, bağırma, kaçış yönü: unsur bu ayrıntılarda gizlidir.

Bazı dosyalarda savcılık, olayı yağma yazar; duruşmada hırsızlık veya tehdit + hırsızlık tartışılır. Tersine, hırsızlık diye açılan dosya, mağdur beyanındaki bir cümleyle yağmaya çekilir. Ceza hukukunda nitelendirme, avukatın duruşma planının belkemiğidir.

Cebir ve tehdit

Cebir, bedene yönelik kuvvettir. Tehdit, kötülüğün ileride yapılacağına dair korkutmadır. “Polise söyleme” ile “seni keserim” aynı tehdit değildir. Yağmada tehdit, malın teslimine yönelmeli. Sonradan uydurulmuş, abartılmış veya üçüncü kişilerin doldurduğu beyan, hem şüpheli hem mağdur aleyhine işler. Katılan vekili beyanı sağlamlaştırmak, müdafi çelişkiyi göstermek zorundadır. İkisi de aynı büroda aynı dosyada olmaz.

Nitelikli hâllerden silah, uygulamada en çok tartışılanıdır. Bıçak, maket, ateşli silah, “silah gibi kullanılan eşya”. Eşyanın niteliği ve kullanılış biçimi, m.149’un kapısını açar veya kapatır. Birden fazla kişi hâli, iştirak ile karıştırılır. Yanında duran kişi, her zaman yağmanın müşterek faili değildir; fakat kaçış arabasını süren kişi de “ben inmedim” diye işin dışında kalamayabilir. Rol, kamera ve anlatım sırasıyla ayrılır.

Örgüt ve seri olaylar

Aynı mahallede tekrarlayan yağma iddialarında örgütlü suçlar etiketi gelebilir. Seri hırsızlık çetesi ile yağma örgütü, savcılıkta kolayca aynı çuvala konur. Hiyerarşi yoksa, işbölümü tek başına örgüt kurmayabilir. Bu tartışma, tutuklama ve infaz bakımından pahalıdır; bu yüzden erken yapılır.

İfade ve tutukluluk

Yağma, katalog suçlardandır. Gözaltı ve ifade sırasında “ben sadece bekledim” cümlesi, iştirak iddianamesinin hamurudur. Müdafi, rolü dosya görmeden konuşturmaz. Mağdur teşhisi, fotoğraftan teşhis, yer gösterme: usul hataları bu evrede oluşur. Teşhis tutanağı, duruşmanın en çok okunan sayfalarındandır.

Yağma dosyasında zararın iadesi, hukuki niteliği değiştirmez; fakat mahkemenin cezayı belirlerken baktığı olgulardan biri olabilir. “Parayı geri verdim, dosya kapansın” beklentisi, bu suç tipinde çoğu zaman tutulmaz. Kamu davası, şikâyete bağlı suçlardaki gibi düşmez. Bu gerçek, ilk görüşmede söylenir. Söylenmezse, aile duruşmayı bir pazarlık sanır.

Olay yeri kamera kaydı, yağmada hem lehe hem aleyhe çalışır. Kayıt, tehdidin cümlesini gösterebilir; gösterdiği şeyin yağma mı hırsızlık mı olduğu yine yoruma açıktır. Kayıt yoksa, beyan ve yaralanma raporu öne çıkar. Rapordaki sıyrık, cebir tartışmasını bitirmez; yokluğu da tehdidi yok saymaz. Tehdit, ses kaydı veya tanık cümlesiyle de kurulabilir; kurulurken abartı, unsuru şişirir.

Asalet Hukuk Bürosu, ağır ceza avukatı olarak nitelikli yağma dosyalarını takip eder. Bahçelievler’deki ofiste görüşme randevulu; gözaltı hâlinde hat açıktır. Hükümden sonra infaz hukuku da aynı avukattadır.