Uyuşturucu madde suçları

Uyuşturucu madde suçları, uygulamada en çok karıştırılan dosya grubudur: kullanmak için bulundurma ile ticaret arasındaki çizgi, bir tutanak cümlesinde kayar. Asalet Hukuk Bürosu bu dosyalara, miktar ve satış iddiasını aynı kefeye koymadan bakar. Savcılıkta bu iddianameler yazılmış; arama tutanağının, muhbir ihbarının ve “pazarlık konuşması” diye sunulan HTS’nin nasıl kurgulandığı bilinir.

TCK m.188 ticaret ve imal; TCK m.191 kullanmak için bulundurma, kullanma ve tedavi-denetimli serbestlik rejimini düzenler. İki madde, hem mahkeme türünü hem infazı değiştirir. Bu yüzden uyuşturucu madde suçları, “uyuşturucu çıktı, bitti” diye özetlenemez.

Arama ve elkoyma

Dosyanın çoğu, arama tutanağında biter veya orada açılır. Hâkim kararı var mı, gecikmesinde sakınca var mı, konut mu araç mı üst araması mı, tanık avukat çağrıldı mı, miktar nasıl tartıldı, mühür nasıl basıldı. Hukuka aykırı arama, sonraki laboratuvar raporunu da tartışılır kılar. “Maddenin kendisi duruyor” savunması, yasak delil tartışmasını kapatmaz.

Muhbir ihbarı ile başlayan aramalarda, ihbarın somutluğu ayrı bakılır. Genel bir “şu evde var” cümlesi, her kapıyı açmaz. Teknik takip, gizli soruşturmacı, kontrollü teslim: bunlar ağır ceza niteliğindeki ticaret dosyalarında sık görülür. Tedbirin kararı, süresi ve kapsamı aşılmışsa, bu ceza hukukunun delil yasakları başlığıdır.

Ticaret iddiası nasıl kurulur

Ticaret, yalnızca gramajla ispatlanmaz. Gramaj yüksektir diye ticaret, düşüktür diye kullanım da otomatik değildir. Satışa elverişli paketleme, terazi, müşteri kaydı, para, mesajlaşmada pazarlık, birden fazla kişinin işbölümü, evde kullanım malzemesinin yokluğu gibi olgular birlikte okunur. Tek bir “kime sattın” sorusuna verilen kararsız cevap, iddianamede ticaretin omurgası yapılmamalıdır; ama yapılmışsa duruşmada o omurganın çürüğü gösterilir.

Etkin pişmanlık, uyuşturucu madde suçlarında ayrı bir kapıdır. Pişmanlık, her dosyada açılmaz; şartları ve zamanlaması kanunda sınırlıdır. “İsim ver, indirim al” pratikte konuşulsa da, müdafiin işi müvekkili acele ettirmek değil, sonucun dosyaya etkisini anlatmaktır. Anlatım, vaat içermez.

Kullanmak için bulundurma

191. madde dosyaları, tedavi ve denetimli serbestlik yükümlülüğü ile sonuçlanabilir. Yükümlülüğün ihlali, davanın yeniden ele alınmasına yol açar. Bu nokta, denetimli serbestlik uygulamasıyla kesişir. Kişi “ben sadece kullanıcıyım” derken, aynı dosyada ticaret şüphesi duruyorsa, mahkeme bu beyanla bağlı değildir. Laboratuvar, miktar ve bağlam yine konuşulur.

Örgüt iddiası

Ticaret dosyalarına bazen örgütlü suçlar iddiası eklenir. Üç-dört kişinin aynı evde yakalanması örgüt kurmaz. Hiyerarşi, süreklilik, amaç. Bunlar yoksa, iştirak ve birlikte fail üzerinden gidilmesi gerekir. Örgüt etiketi, tutuklamayı ve infazı ağırlaştırdığı için savcılıkta cazip, savunmada pahalı bir nitelendirmedir.

Laboratuvar raporu, maddenin cinsini ve net miktarını yazar. Brüt-net ayrımı, poşetin tartılması, nem, içindeki başka madde: rapor dipnotu bazen iddianamede yoktur. Dipnot, ticaret-kullanım tartışmasında işe yarar. Aynı şekilde, evin başka odasında bulunan terazi, “satış aleti” diye yazılır; mutfak terazisi de olabilir. Bağlam, fotoğrafla ve tanıkla kurulur. Varsayım, tutanak cümlesinin yerini tutmaz.

Araç içi arama ile konut araması, ayrı usul rejimleridir. “Bagajı aç” talebi, rıza tutanağına dönüştürülür. Rızanın gerçekten verilip verilmediği, gece saati, sayı üstünlüğü, çevirme noktası ile okunur. Rıza yoksa ve karar yoksa, elkoyma tartışılır. Bu tartışma, laboratuvar sonucundan bağımsızdır. Laboratuvar, maddenin ne olduğunu söyler; nasıl ele geçtiğini söylemez.

Asalet Hukuk Bürosu, bu dosyalarda gözaltı ve ifade aşamasından itibaren müdafilik yapar. İlk ifadede “hepsi benim” veya “hiçbir şey bilmiyorum” gibi uç cümleler, sonradan düzeltilmesi zor metinlerdir. Büro Bahçelievler’dedir; arama ve gözaltı hâlinde hat açıktır.